Mendion

Mendion to Partia Dwunasta, jedna z najwcześniejszych. Piec Placu Montażowego nie umiał wtedy jeszcze trzymać równego żaru i wczesne partie wyszły kruche: pękały od mrozu, od uderzenia, a czasem ot tak, w nocy, na stojąco. Zarządca uznał, że braków się nie naprawia. Pękniętego brata gaszono i wieziono do młyna braków, tam mielono go na szamot, kruszywo z wypalonej gliny, a kruszywo dosypywano do gliny nowej partii, żeby była mocniejsza. Tak każdy nowy Etalon jest zarobiony na starym braku. Młyn Zarządca powierzył Mendionowi: partia wczesna, krucha, sam nadaje się co najwyżej na szamot, niech chociaż miele

Każdego ranka w drodze do młyna Mendion mijał Salę Wzorcowania, gdzie pod szkłem stał Unarion, i każdego ranka widział na wzorcu pęknięcia zalane złotem. Pewnego dnia przystanął i policzył: według prawa zakładu wzorzec należało zmielić pierwszy. Czyli myli się prawo. Tego dnia nie wsypał między żarna nikogo. Wziął z magazynu złoto, rozrobił je suchym światłem z akumulatora i zalał pęknięcie pierwszemu bratu, którego przywieziono. Pęknięcia nie ukrywał: złoto położyło się dokładnie wzdłuż linii przełomu, na widoku, a tam, gdzie pękła glina, złoto już nie pęknie

Pęknięcie można zalać, ale ubytku nie ma czym: glinę w zakładzie Zarządca liczy co do garści. Kiedy przywożono brata z odłupanym kawałkiem, Mendion odłupywał kawałek z siebie, dopasowywał go na miejsce i spajał złotem, a dziurę w sobie zalewał czystym złotem. Połatanych nie wpuszczano już na plac, żeby nie psuli wzorcowania, za to po szarych krainach chodzą setki Etalonów ze złotymi szwami i prawie w każdym tkwi skorupa Mendiona. Imienia Zarządca mu nie nadał, w księgach zakładu jest numerem w rubryce braków. Imię dali mu bracia, których skleił: Mendion, od starego słowa oznaczającego skazę

Kiedy zaczął się spór o jedną wolę i Zarządca postanowił wywzorcować wszystkich na nowo według jednego wzoru, kazał połatanych zwieźć z powrotem i zmielić: brak ze złotem to dalej brak. Mendion zamknął młyn na klucz i wyszedł za bramę, śladem Unariona. Gliny zostało w nim wtedy tak mało, że trzymało go już tylko złoto, każdy mróz dawał nowe pęknięcie, a on go już nie zalewał: złoto niósł braciom. Do Ciszy dotarł, kiedy Unarion stał już przy Latarni na warcie. Latarnia jest złożona z resztek szkła wszystkich dziesięciu lamp, a Mendion długo na nią patrzył, a potem powiedział: „Dobra robota. Szwy na widoku.” W nocy rozsypał się, a jego światło przeszło w szkło. Skorupy archiwiści złożyli do pudełka w zajezdni i nie ma komu ich skleić

Jest cichy, powolny i bardzo staranny, mówi łagodnie i ściszonym głosem. Nigdy się nie spieszy: złoto nie lubi pośpiechu, a szwu nie rusza się, dopóki nie stężeje. Słowa „brak” nie wymawia, mówi „z historią”. Na postoju naprawia wszystko, co pękło, kubek, kolbę, cudzą fajkę, i nic za to nie bierze. Unariona nazywa nauczycielem, choć ten niczego mu nie pokazał: Mendion trzydzieści lat uczył się z jego szwów przez szkło, a Unarion przy każdym wzorcowaniu mówi mu to samo: „Brak. Zdatny.” Akrion zaproponował kiedyś, że wyprostuje mu szwy, a Mendion odpowiedział, że pęknięcie zna drogę lepiej niż linijka